|
موتورهای استپ دارای گوناگوني زيادي
نيستند که تنوع آنها باعث گيج شدن خريداران گردد. موتورهاي استپ تنها دو گونه
کاملا متفاوت دارند!
-
موتورهای
پنچ فاز
-
موتورهای
دوفاز
-
موتورهای دوفاز چهار سيم
-
موتورهای دوفاز پنج سيم
-
موتورهای دوفاز شش سيم
-
موتورهای دوفاز هشت سيم
موتورهای دوفاز، در بين مردم بيشتر شناخته
شده هستند. درايورهای آنها در مقایسه با درايورهاي موتورهاي پنج فازها، ارزانتر
است. اغلب کارخانجات توليد کننده، آنها را توليد ميکنند و در بازار تنوع بيشتری
دارند. در مقابل موتورهای پنج فاز هيچيک از اين محاسن را ندارند. تنها برتری
موتورهای پنج فاز دفت آنها است.
موتورهای دوفاز در بازار با دقت های
8spr يا 45 درجه، 48spr يا 7.5
درجه، 200spr يا 1.8 درجه و 400spr
يا 0.9 درجه يافت ميشوند و اين درحالی است که موتورهای
پنج فاز معمولا 0.9 درجه بوده و تنوع خاصی ندارند. البته به دليل آنکه سازندگان
اينگونه موتورها شرکت های بسيار معتبر هستند، کيفيتی مطلوب نيز دارند. (spr
مخفف کلمات Step Per Round بوده و به مفهوم تعداد استپ
بر دور است).
موتورهای دوفاز، در اغلب مغازه ها جاي
دارند و بيشترين مصرف را در بين دانشجويان، مراکز آموزشي، طرح های تحقيقاتی و
صنايع کوچک دارند. قدرت آنها از 0.01Nm آغاز شده و در
برخی مدلها به 100Nm ميرسد. در مقياس بزرگ در برخی
موارد موتور های استپ از سروو موتورهای هم اندازه خود قویتر و سريعتر هستند.
تنوع موتورهای دوفاز و انواع آنها زياد
است. اما در کليه موارد ساختمان آنها يکسان بوده و تنها اندکی اختلاف بين آنها
وجود دارد. درايوری جهت راه اندازی اين نوع موتورها مناسب است که بتواند قدرت،
سرعت و دقت اين موتور ها را بکار گيرد، و همچنين بتواند همه چهار دسته موجود در
بازار را راه اندازی نماید. تمام درایورهای موتور استپ اين شرکت ميتوانند کليه
انواع موتورهای دوفاز را راه اندازی نمایند. تنها قدرت موتور، تعيين کننده مدل
2A, 4A, 6A, 8A است.
در زير نگاهی به ساختمان موتورهای استپ
دوفاز نموده و آنها را با هم مقایسه می کنبم. عکس زیر سه دسته از چهار دسته
موتورهای استپ را نمایش ميدهد:

در شکل فوق از چپ به راست موتورهای 4 و 6
و 8 سیم نمایش داده شده اند. موتورهای 5 سيم همانند موتورهای شش سيم هستند و
تنها تفاوت آنها در اين است که سر و سط سيم پيچ ها ی X
و Y (در شکل وسط)، با يکديگر مشترک شده اند.
(برای آنکه بتوانيد با درايورهای مدل
BP2A , BP4A , BP6A , BP8A موتورهای پنج سیم را راه
اندازی نماييد بايد ابتدا سر وسط سيم پيچها را از يکديگر جدا کنيد و سپس موتور
را برای راه اندازی به درايو متصل نماييد. برای اين کار اغلب موتورهای پنج سيم
در محل اتصال سيم پيچها به موتور دارای فيبر مدارچاپی کوچگی هستند که ميتوان با
تيغ روی مس را خراش داد و X و Y
را از یکدیگر جدا کرد. در غير اينصورت بايد پوسته موتور باز شده، و دو سيم مورد
نظر از يکديگر جدا گردند.)
موتورهای پنج فاز از مقوله فعلی خارج
ميباشند و تنها به توضیح کوتاهی درباره آنها بسنده ميکنيم.
در زیر دو نمونه از سيم پیچهای موتورهای
پنج فاز دیده شود. برای آنکه موتور بتواند کار کند باید به هر یک از سر
سیم پیچهایی که در مدار وجود دارد ولتاژ مثبت و منفی داد. فقط در این شرایط است
که سیستم با قدرت و دقت نامی کارمیکند. بنابراین نکته مهم آن است که بتوان پنج
عدد قطعه پوش پول را به یک مدار کنترل متصل نمود. (Push pull)
حال برای سیستم، کنترلری لازم است که به
هریک از خروجی ها فرمان دهد، جریان هریک را بطور جداگانه اندازه گیری کند و
از ورودی پالس جهت و مقدار حرکت را دریافت نماید.

موتورهای دوفاز گونه ساده تری نسبت به
موتورهای پنج فاز میباشند. برای فرمان دادن به این موتورها، تنها کافی است که
سر دو طرف سیم پیچ ها را به ولتاژ متصل نمود. راه اندازی موتورهای دوفاز به دو
شکل انجام میگیرد. به صورت دوقطبی و تک قطبی. (Unipolar
- Bipolar). در هر دو نوع راه اندازی از نظر تئوری تفاوتی بین نحوه
عملکرد موتور وجود ندارد. تنها موتور میچرخد. اگر ولتاژ موتور را طبق جدول زیر
به سر سیم پیچهای یک موتور چهار سیم یا شش سیم بدهیم، موتور میچرخد.
در مورد موتورهای 8 سیم باید سر BC و
YZ به یکدیگر متصل گردند. جدول زیر نحوه متصل نمودن
یک موتور به ولتاژ را نمایش میدهد. ستون Step شماره
استپ را نشان میدهد. در صورتی که اعمال ولتاژ به بوبین ها در جهت 1 به چهار
حرکت کند، موتور در جهت مثبت و در صورتی که ترتیب تعویض قطب ها از مرحله چهار
به یک باشد، در جهت منفی حرکت خواهد کرد.
|
Step |
A |
B |
C |
D |
| 1
- |
+ |
- |
+ |
- |
| 2
/ |
- |
+ |
+ |
- |
| 3
| |
- |
+ |
- |
+ |
| 4
\ |
+ |
- |
- |
+ |
| 5
- |
+ |
- |
+ |
- |
| 6
/ |
- |
+ |
+ |
- |
| 7
| |
- |
+ |
- |
+ |
| 8
\ |
+ |
- |
- |
+ |
|
... |
|
|
|
|
برای موتورهای پنج سیم همانگونه که در بالا توضیح
داده شد، باید سیم وسط سیم پیچها از یکدیگر جدا شوند.
برای راه اندازی تک قطبی نیز کار بسیار ساده است. البته
موتورهای چهار سیم به هیچ عنوان بصورت تک قطبی راه اندازی نمیشوند. برای راه
اندازی موتورهای هشت سیم به شکل تک قطبی، ابتدا باید سیم های سر وسط را مشترک
کرد و سپس به صورت جدول زیر سرهای مشترک را به یک طرف ولتاژ و مابقی سیم ها را
به به ولتاژ متصل نمود. جدول زیر نمایانگر این روند میباشد:
|
Step |
A |
B |
C |
D |
X |
Y |
| 1
- |
+ |
|
+ |
|
- |
- |
| 2
/ |
|
+ |
+ |
|
- |
- |
| 3
| |
|
+ |
|
+ |
- |
- |
| 4
\ |
+ |
|
|
+ |
- |
- |
| 5
- |
+ |
|
+ |
|
- |
- |
| 6
/ |
|
+ |
+ |
|
- |
- |
| 7
| |
|
+ |
|
+ |
- |
- |
| 8
\ |
+ |
|
|
+ |
- |
- |
| ... |
|
|
|
|
|
|
راه اندازی به صورت تک قطبی بسیار آسان
است. تنها کافی است سر وسط سیم پیچها را به زمین مدار یا ولتاژ منفی متصل
نمایید و سر سیم پیچها را از طریق یک ترانزیستور یا
MOSFET با یک مدار ساده سوییچ کنید. در صورتی که ترتیب سوییچ ها صحیح
باشد، موتور درست حرکت میکند و میچرخد.
|